5 vragen over intelligentietesten bij kinderen

01/02/2022 door
 Karen Devriendt
5 vragen over intelligentietesten

5 vragen over intelligentietesten bij kinderen? Doorheen de jaren heb ik een ruime ervaring opgedaan bij het uitvoeren van intelligentietesten. Ik ga graag even in op 5 veelgestelde vragen met mijn eigen visie hierop.

Wat is een intelligentie onderzoek?

De omschrijving op Wikipedia is als volgt:

Een intelligentiemeting of intelligentietest is een meting van de intelligentie van een persoon. Het meten van iemands intelligentie gebeurt voornamelijk met psychodiagnostische tests. Dit is geen eenvoudige zaak, vooral omdat intelligentie vele facetten kent en niet eenvoudig te definiëren is.

Zoals mensen verschillen in lengte en gewicht, zo verschillen zij ook qua intelligentie. Maar waar lengte en gewicht eenvoudig zijn te meten, is dat bij intelligentie niet direct mogelijk. Geen enkele test kan alle verschillende facetten van de intelligentie omvatten en op een betrouwbare en valide wijze vaststellen. Er kan alleen bij benadering worden vastgesteld hoe goed bepaalde functies van de intelligentie bij een mens of dier zijn ontwikkeld.

Het IQ of intelligentiequotiënt is de maat waarmee we intelligentie uitdrukken.

Het is een score afgeleid van een verzameling gestandaardiseerde tests, die ontwikkeld zijn met het doel om de cognitieve vaardigheden van een persoon vast te stellen. Bij kinderen, bij wie de intelligentie nog sterk in ontwikkeling is, gebeurt dat in relatie tot de gemiddelde intelligentie van de betreffende leeftijdsgroep. Een IQ van 100 is het gemiddelde. Op basis van het IQ kunnen er adviezen gegeven worden over school-, niveau-, of beroepskeuzes.

Maar een IQ zegt niet alles. Het kan zijn dat u bijvoorbeeld heel goed met mensen om kunt gaan, ontzettend mooi kunt tekenen, zingen, sporten, etc. Dat meet een IQ-test niet. Een intelligentietest meet alleen het cognitieve vermogen. Dat wil zeggen: hoeveel kennis heeft je kind? Op welke manier het kind nieuwe dingen leert? Hoe het kind met tijdsdruk omgaat en problemen oplost.

Kinderen met een hoog IQ hebben dingen snel door, zien eerder hoe iets zit en lossen bepaalde vragen sneller op. Bij kinderen met een lager IQ kost dit wat meer moeite, ze doen er langer over of soms lukt het helemaal niet. Wanneer je weet in welke onderdelen het kind wel goed is, kan je de minder goede delen hiermee compenseren..

Hoe kan je je IQ meten?

Om het IQ te meten heb je nood aan een intelligentietest. Zo werden er doorheen de tijd verschillende IQ testen ontwikkeld.

Bij de Schakel gebruiken we enkel erkende, gestandaardiseerde testen. Voor kinderen van 2 jaar tot 6 jaar gebruiken we de WPPSI-IV. Voor kinderen van 6 jaar tot 17 jaar maken we gebruik van de WISC-V.

Waarom neem je een IQ test af bij kinderen?

Er zijn veel verschillende redenen om een intelligentietest te laten uitvoeren. Meestal kan dit worden uitgevoerd bij kinderen vanaf 6 jaar, maar ook peuters en kleuters kunnen worden getest.

De meest voorkomende redenen om peuters en kleuters te testen is omdat er iemand in de omgeving (ouders, crèche, school, etc.) vermoed dat het kind achter loopt in zijn ontwikkeling. Dit kan bijvoorbeeld gemerkt worden aan het feit dat een kind nog weinig spreekt of moeite om taken en opdrachten uit te voeren. Ook wanneer er aan een ontwikkelingsstoornis zoals autisme of ADHD gedacht wordt, kan een kind gezien worden voor intelligentieonderzoek.

Op een latere leeftijd kan er bijvoorbeeld ook gekeken worden of het schoolniveau aansluit bij de intelligentie van het kind of de jongere. Iemand kan ook op latere leeftijd tegen bepaalde problemen aanlopen. Ook dan kan het van belang zijn om een intelligentietest te laten uitvoeren. Vaak zijn er ook zorgvragen op school in combinatie met goede punten, een vermoeden van hoogbegaafdheid, een leerstoornis of een ontwikkelingsstoornis.

De Schakel neemt ook intelligentietesten af bij kinderen en jongeren naar aanleiding van volgende redenen:

  • Terugbetaling behandeling logopedie
    Om terugbetaling te krijgen voor een logopedie behandeling, vereist het RIZIV dat kinderen een voldoende hoog IQ cijfer hebben (hoger dan 85). Om dit te meten is er een IQ onderzoek nodig met behulp van een gecertificeerde IQ-test.
  • Meten van de intelligentie van het kind binnen een ruimer kader zoals bijvoorbeeld:
    • Onderzoek naar (hoog)begaafdheid
    • (Vermoeden van) een ontwikkelingsstoornis
    • Inzicht in de capaciteiten van het kind.

Als resultaat krijg je als na de intelligentietesten een uitgebreid verslag met naast het IQ-cijfer ook alle bevindingen van de observaties.

klik hier om een intelligentie-onderzoek aan te vragen

Wat houdt een intelligentietest in?

Het onderzoek bestaat uit diverse opdrachten. Bij intelligentieonderzoek krijgt men uiteindelijk inzicht in verschillende indexen van intelligentie zoals werkgeheugen, verbaal begrip, visueel-ruimtelijk inzicht, fluid redeneren alsmede verwerkingssnelheid.

Gratis IQ-testen op het internet focussen meestal enkel op een bepaald aspect van het IQ. We zien ook vaak mensen in onze praktijk die focussen op het deelvaardigheden van hun kind/jongere. Bv. ‘Ons kind is goed in wiskunde en wetenschappen’. Terwijl het verbale minstens even belangrijk is.

De verschillende subtesten meten een verschillend aspect van de intelligentie. Zo krijgt de psychologe een zicht op de sterkere en zwakkere facetten van het kind. Op basis hiervan kunnen er maatregelen genomen worden op school of kan verdere studiebegeleiding gericht opgestart worden.

Naast de inhoud van de intelligentietest observeert men ook het kind tijdens de afname van de test. Werkhouding, concentratievermogen, motivatie en zelfs faalangst kan op die manier een stuk in kaart gebracht worden. Ook dit wordt in het verslag verwerkt dat wij altijd voorzien bij het afnemen van een intelligentietest.

Wat vragen ze op een IQ test?

Zoals eerder aangegeven gebruiken we enkel erkende, gestandaardiseerde testen. Voor kinderen van 2 jaar tot 6 jaar gebruiken we de WPPSI-IV . Voor kinderen van 6 jaar tot 17 jaar maken we gebruik van de WISC-V.

De test bestaat uit verschillende onderdelen, aan de hand van een instructie moet het kind opdrachten uitvoeren.

De opdrachten zijn bedoeld om inzicht te krijgen in 10 specifieke aspecten van intelligentie, ook wel indexatie genoemd. De score per index geeft aan of dit een sterkte of zwakte is door te vergelijken met de gemiddelde scores op de Indexen (GIS of Gemiddelde Index Score).

De Primaire Indexen die gemeten worden zijn:

  • Verbaal begrip
  • Visueel-ruimtelijk
  • Fluïde redeneren (het vermogen om nieuwe, onbekende problemen op te lossen)
  • Werkgeheugen
  • Verwerkingssnelheid

De Secundaire Indexen die gemeten worden zijn:

  • Kwantitatief redeneren (redeneren met getallen, wiskundige concepten)
  • Auditief werkgeheugen
  • Non-verbaal
  • Algemene vaardigheid
  • Cognitieve competentie

Wat zeg je aan je kind over het IQ?

Het is belangrijk om na te denken over hoe je met je kind hierover omgaat. “Ze gaan eens testen hoe slim je bent…” Jouw IQ is …”, “Je bent nu officieel hoogbegaafd.” 

Het grote gevaar is dat het kind dit als druk ervaart en de faalangst toeneemt.

Leg op het niveau van je kind/jongere uit wat het doel is van de test. Hou hierbij rekeningen met de gevoeligheden en zorg ervoor dat je kind ontspannen aan de test kan beginnen.

Zelf ga ik ook altijd de nodige aandacht besteden om in de meest optimale omstandigheden te testen en het kind of de jongere op zijn gemak te stellen.

Praktische info, altijd handig